اختصاصی همای گیلان، کوروش،فاتح همدان پایتخت ماد از سوی مادر نوه ی آستیاگ واپسین شاه ماد و از سوی پدر نوه ی هخامنش نخستین پایه گذار فرمانروایی موروثی در میان اقوام پارس بود.در خاندان هخامنشی وی کوروش سوم و پدرش که داماد آستیاگ بود کمبوجیه دوم به شمار می آمد.به گفته ی زرینکوب: ((انتساب با خاندان دیااکو این کوروش را که بعدها کوروش بزرگ نام گرفت،با آنکه از طریق شورش بر آخرین وارث این خاندان،قلمرو ماد را به زیر فرمان آورده بود،در نظر اقوام ماد نه یک پادشاه غاصب و بیگانه بلکه یک نجات دهندۀ مصلح نشان می داد.رفتاری که با پادشاه مغلوب کرد مبنی بر نجابت و ناشی از رعایت حرمت خویشاوندی بود.با آنکه دربارۀ صحت جزئیات روایت هرودوت،در آنچه راجع به احوال کودکی کوروش و پرورش یافتن وی در نزد شبانان ماد نقل می کند تردید هست،خویشاوندی او با پادشاه مخلوع ماد چندان مخالف واقع به نظر نمی آید.بر وفق فحوای این روایت،مادر وی،ماندانا،دختر آستیاگ بود که پادشاه ماد او را برای جلب اتحاد با خاندان فرمانروایی اقوام پارسه،به کمبوجیه پادشاه انشان و نوادۀ هخامنش پارسی به زنی داده بود.))
۱_زرین کوب،عبدالحسین، روزگاران، نشر سخن،چ سیزدهم ۱۳۹۱،ص۶۳ ۲_غلامرضائی،علی،مطالب رنگارنگ تاریخ ایران،انتشارات دافوس ۳_ غلامرضائی،علی،چکیده تاریخ ایران ازباستان تاپایان دوره قاجار،انتشارات دافوس