پایگاه خبری و تحلیلی همای خبر پایگاه خبری و تحلیلی همای خبر|پایگاه خبری و تحلیلی همای گیلان|پایگاه خبری و تحلیلی استان گیلان|اخبار گیلان| اخبار روز گیلان | خبرهای گیلان| با اخبار گیلان همراه شوید|
چالشهاي خانواده در فضاي مجازي به قلم فرماندهی فراجای گیلان
از زمان ورود اينترنت به فضاي زندگي انسان تا کنون، عليرغم تمام محاسن و مزاياي آن، دغدغهها و نگرانيهايي به خانوادهها تحميل شده است. معضلي که در تمام جوامع موضوعيت داشته و محدود به جامعه يا اقليتي خاص نيست
از زمان ورود اينترنت به فضاي زندگي انسان تا کنون، عليرغم تمام محاسن و مزاياي آن، دغدغهها و نگرانيهايي به خانوادهها تحميل شده است. معضلي که در تمام جوامع موضوعيت داشته و محدود به جامعه يا اقليتي خاص نيست.
کانون خانواده مجموعهاي به هم پيوسته از اعضاء است که هر يک در آن نقشهاي خاصي بر عهده دارند و در شبکهاي به هم پيوسته از اين نقشها، با يکديگر به ارتباط ميپردازند به نحوي که با گسستن اين ارتباط، پايههاي خانواده متزلزل و از هم فرو ميپاشد. درون اين روابط است که فرآيند جامعهپذيري شکل ميگيرد و نقشهاي خانوادگي، اجتماعي، بايدها و نبايدها به فرزندان آموخته ميشود. اما امروزه استفاده بيش از حد از فضاي مجازي و اينترنت، تضعيف ارتباطات و مناسبات درون خانواده را در پي داشته است.
استفاده بيش از حد فضاي مجازي سطح ارتباطهاي عاطفي و ميزان گفت و گو در خانواده را تا حد زيادي کاهش ميدهد. گفت و گو مهمترين مهارت در تحکيم و ايجاد فضاي گرم در محيط خانواده است. گفت و گو فرصتي را ايجاد ميکند تا والدين و فرزندان کنار يکديگر بنشينند و درباره موضوعهاي مختلف با يکديگر گفت و گو به بپردازند و نظر يکديگر را راجع به مسائل گوناگون جويا شوند و از اين طريق علايق، صميميت و کدورت خود را ابراز و فاصله عاطفي بين يکديگر را کاهش دهند.
افراد هرچه بيشتر درگير فضاي مجازي شوند؛ تمايل بيشتري به دنياي غيرواقعي و تنهايي پيدا ميکنند چرا که استفاده از فضاي مجازي دغدغهها و درگيريهاي دنياي واقعي را ندارد. استفاده اعتيادگونه از فضاي مجازي و اختصاص اوقات فراغت همسران به آن به جاي انجام فعاليتهاي مشترک با يکديگر و جايگزين کردن شبکههاي اجتماعي به جاي همسر و اعضاي خانواده سبب کاهش صميميت، افزايش کدورت و سردي در خانواده ميشود.
همچنين فضاي مجازي با ايجاد ارتباطات خارج از چارچوب خانواده، زمينه بيتوجهي نسبت به يکديگر، کم رنگ شدن رابطه عاطفي، کاهش مسئوليتپذيري ميان زوجين را فراهم ميآورد.
خانوادهاي مستحکم است که اعضاي آن، زماني را به گفت و گو با هم اختصاص دهند و از همنشيني با يکديگر لذت ببرند. در چنين خانوادهها، اعضاء کمترين تنش را در فضاي خانه دارند و در نهايت فرزندان موفقي را تربيت مينمايند اما در سايه تحولات اجتماعي و ورود ابزارها و تکنولوژيهاي جديد به عرصه خانواده، اعضاي خانواده به رغم حضور فيزيکي و در زير يک سقف بودن، گاه فاصله عاطفي و معنوي زيادي را از يکديگر تجربه ميکنند و افراد خانواده کمترين مراودات و گفت و گوي همدلانه را با هم دارند، اين موضوع آسيبهايي را در خانواده به وجود آورده که در کنار ساير عوامل مخرب در روابط خانوادگي، زمينه سست شدن بنيان خانواده، طلاق عاطفي زوجين، کم رنگ شدن صميميت و شکاف نسلي را نيز فراهم کرده است. چنان که برخي از متخصصان بيم آن دارند که گسترش فناوري اينترنت به انزوا و انفراد روزافزون در جامعه منجر شود.
همچنين اين مسئله در روابط شبکههاي گسترده خويشاوندي هم تأثير داشته و موجب کاهش ارتباطهاي خويشاوندي شده است. چرا که در گذشته افراد خانواده گسترده براي حفظ روابط خويشاوندي با هم ارتباطهاي حضوري و ديد و بازديدهاي دسته جمعي داشتند اما امروزه با استفاده از شبکهها و نرمافزارهاي مجازي ملاقات و ارتباطهاي حضوري کاهش پيدا کرده و در نتيجه فوايد مهمي که اين نوع از تعاملها در حل مشکلهاي خانوادگي، انتقال سنت و فرهنگ به همراه داشته به دست فراموشي سپرده ميشود
اصلي ترين تغيير ايجاد شده در زندگي افراد طي سالهاي اخير کاهش روابط عاطفي بين خانوادهها بويژه زوجين است. مرد يا زني که همواره صحنههاي مستهجن به واسطه فيلمهاي ماهوارهاي يا فضاي مجازي را مشاهده ميکند و يا در رسانههاي اجتماعي به سهولت امکان برقراري ارتباط با جنس مخالف را پيدا کند، ممکن است ديگر تنها به همسر خود راضي نباشد و در اين شرايط زمينه لازم براي خيانت و طلاق فراهم ميشود.
استفاده نامناسب از شبکههاي اجتماعي، احساس نياز به توجه را در افراد افزايش ميدهد. در واقع فرد وارد يک چرخه رقابتي شده به به طور مداوم به دنبال دريافت لايک و کامنت بيشتر از سوي دنبالکنندههاي خود است. اين رقابت بيپايان ميتواند زندگي افراد را به ورطه نابودي بکشاند و افراد بويژه نوجوانان و جوانان را که ميتوانند افراد مفيدي براي جامعه باشند را اهداف سازنده و مفيد به حال جامعه دور ميسازد به گونهاي که اکثر نوجوانان به جاي اينکه با تلاش و پشتکار به دنبال کسب اهداف عالي باشند ترجيح ميدهند به يک فرد معروف در دنياي مجازي تبديل شوند و اين امر ميتواند هم براي فرد و هم جامعه در درازمدت آسيبزا باشد.
به قلم: سردار “عزيزاله ملکي” فرمانده انتظامي استان گيلان
پايان
