پایگاه خبری و تحلیلی همای خبر پایگاه خبری و تحلیلی همای خبر|پایگاه خبری و تحلیلی همای گیلان|پایگاه خبری و تحلیلی استان گیلان|اخبار گیلان| اخبار روز گیلان | خبرهای گیلان| با اخبار گیلان همراه شوید|
سگگرداني و آسيبهاي ناشي از آن/به قلم: سارا زراقي- کارشناس اجتماعي
يکي از رفتارهاي نوظهور که با تقليد از فرهنگ و سبک زندگي غربي ترويج پيدا کرده است، همنشيني با حيوانات به ويژه سگ در منازل و چرخاندن آن در معابر عمومي ميباشد که از اين رفتار با عنوان سگگرداني ياد ميشود
يکي از رفتارهاي نوظهور که با تقليد از فرهنگ و سبک زندگي غربي ترويج پيدا کرده است، همنشيني با حيوانات به ويژه سگ در منازل و چرخاندن آن در معابر عمومي ميباشد که از اين رفتار با عنوان سگگرداني ياد ميشود.
يکي از مهمترين چالشهاي اجتماعي و حقوقي در جامعه، سگگرداني در تمام گونههاي آن است. متاسفانه هيچ تصريحي درباره ممنوعيت و يا جواز اين پديده وجود ندارد و همين مسأله، موجب سليقهاي عمل کردن شده و وجود خلاء قانوني سبب شده است تا حاملان سگ در اماکن مسکوني، معابر عمومي و برخي حاميان اينگونه افعال، به موجب نبود قانون متقن با استناد به اصل قانوني بودن جرم و مجازات؛ نه تنها چنين کاري را جرم ندانند بلکه در مواجهه با مأموران نظم و امنيت از هرگونه برخورد و اعمال قانوني به عنوان تضييعکننده حق شهروندي ياد کنند. از اين رو بررسي آسيبهاي ناشي از اين پديده در زمينههاي بهداشتي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي امري ضروري به نظر ميرسد تا با ايجاد قوانين و پرکردن خلاء قانوني بتوان گامي اساسي براي از بين بردن اين معضل اجتماعي برداشت.
پديده سگگرداني يک معظل نوظهوري است که سلامت و امنيت افراد و جامعه را به خطر مياندازد. متاسفانه اين پديده به عنوان يک تفريح جديد براي برخي از جوانان تبديل شده و اغلب آنها نگهداري از سگ را نشانه امروزي بودن قلمداد ميکنند.
سگگرداني يا نگهداري از سگ تهديدي عليه سلامت رواني و بهداشتي جامعه محسوب ميشود. براساس تحقيقات بيش از هزار و 700 بيماري مشترک بين انسان و حيوانات شناسايي شده که حدود 800 مورد آن از طريق ارتباط سگ و انسان است که اين موضوع ميتواند مسأله قابل تأمل براي افرادي باشد که با سگ در ارتباط هستند. به عنوان مثال، لپروسپيروز، درماتوفيتوز، سالمونلا و … ازجمله بيماريهاي مشترک بين انسان و سگ به شمار ميروند. بنابراين صاحبان سگ به دليل نگهداري از سگ ميتوانند ناقل اين قبيل از بيماريها باشند.
در بسياري از مستندات، شاهد حملهور شدن اين حيوان به شهروندان و اقشار کمتوان همچون کودکان و سالمندان بودهايم تا حدي که آسيبهاي ناشي از آن باعث نقص عضو دائم در آنها شده و در صورت نرسيدن به موقع اين افراد به مراکز درماني حتي موجب فوت نمودن آنان شده است.
متأسفانه برخي از اوقات صاحبان سگ بدون قلاده آنان را در خيان رها ميکنند و اين موضوع موجب ايجاد رعب و وحشت در شهروندان ميشود به همين دليل در بسياري از کشورها نگهداري از حيوانات به خصوص برخي از نژادهاي سگ و سگهاي غولپيکر در اماکن عمومي ممنوع بوده و فرد متخلف برابر قانون جريمه ميشود.
سگگرداني و نهادينه شدن آن به عنوان يک خرده فرهنگ غربي، بر خلاف سبک زندگي ايراني و اسلامي است و تقليد کورکورانه از آن بيترديد تبعات زيادي را در پي دارد.
ترويج و الگوبرداري اين امر در کودکان و نوجوانان هزينههاي گزافي را به دليل خريداري لوازم و خريد سگهاي از نوع مينياتوري بر خانوادهها تحميل ميکند. هزينهاي که ميتواند صرف امور مهم و ضروري زندگي شود.
گاهي از اوقات زوجهاي جوان به جاي فرزندآوري به نگهداري از حيوانات خانگي روي ميآورند، اين زوجها به واسطه فرار از مسئوليت و پرکردن خلاءهاي عاطفي و تنهايي به سگ پناه ميبرند و از ابتداي زندگي مشترک سگ را به خانه خود ميآورند و همانند فرزند نسبت به او محبت و توجه ميکنند، عدهاي از زوجها براي سرگرمي فرزند خود و پر کردن اوقات فراغت او سگ را انتخاب ميکنند و سگ را نوعي همبازي و همدم فرزند خود ميدانند
يکي ديگر از دلايل علاقه به نگهداري از سگ؛ چشم و همچشمي و کسب جايگاه اجتماعي به واسطه تبليغ در فضاي مجازي توسط افراد مشهور است. به طوري که نگهداري از سگ به عنوان ژست اجتماعي و روشنفکر بودن تلقي ميشود
رسانهها به ويژه رسانههاي معاند در اين ميان نقش مهمي دارند در بسياري از مستندات نگهداري از حيوانات، اين رسانهها تلاش ميکنند افرادي که از سگ نگهداري ميکنند را فردي ثروتمند، روشنفکر و از لحاظ اجتماعي در سطح بالا نشان دهند.
نگهداري از سگ و يا سگگرداني به ويژه در مکانهاي پرتردد و يا آپارتمان، به دليل احتمال بروز آسيبهاي جسمي، بهداشتي و رواني عموما با نارضايتي شهروندان و همسايگان روبه رو است بنابراين سگگرداني را ميتوان به عنوان پديدهاي که ناقض حقوق شهروندي است دانست.
با توجه به موارد گفته شده، حضور سگگردانان در معابر عمومي خطراتي را براي شهروندان ايجاد ميکند و از سويي تهديد جدي عليه بهداشت عمومي تلقي ميشود.
تاکنون براي نگهداري از حيوانات خانگي مانند سگ در خودرو يا همراه داشتن آن در خيابان، جرم و مجازات به طور صريح در متن قوانين تعيين نشده، اما با کمي تأمل در برخي از مواد قانوني ميتوان ممنوعيت سگ گرداني در مجامع عمومي را از اين قبيل مواد استناد کرد. با همين استدلال، ميتوان گفت که اگر نگهداري حيواناتي، چون سگ مخل نظم و آسايش ديگران شود، افراد ميتوانند با استناد به موادي از قانون طرح شکايت کنند.
اصل 40 قانون اساسي مقرر کرده که هيچ کس نميتواند اعمال حق خويش را به وسيله ضرر به غير يا تجاوز به منافع عمومي قرار دهد. با استناد به اين اصل، اگر سر و صداي حيوانات و يا ساير اعمال آن، باعث بر هم خوردن آرامش ديگران شود آنها ميتوانند با استناد به اين اصل قانوني و ساير قوانين رفع مزاحمت کنند.
همچنين براساس ماده 501 قانون مجازات اسلامي، هر گاه کسي بر روي شخصي سلاح بکشد يا حيواني را به سوي او برانگيزد يا هر کاري که موجب هراس او ميگردد مانند فرياد کشيدن يا انفجار صوتي انجام دهد و براثر اين ارعاب، شخص بميرد يا مصدوم گردد حسب مورد براساس تعاريف انواع جنايات به قصاص يا ديه محکوم ميشود.
در اين ماده به وضوح روشن است در که فردي، سگ را براي هراس ديگران يا حمله به آنها برانگيزاند در صورت صدمه به قرباني، فرد برانگيزاننده به قصاص يا ديه محکوم ميگردد.
سگگرداني يا نگهداري از سگ به عنوان يک خرده فرهنگ غربي، ميتواند در شکلي سازمان يافته و هدفمند موجب استحاله فرهنگي شود و در زمينههاي مختلف موجب مشکلات بهداشتي، کاهش جمعيت، ضعف در ارتباط با خويشاوندان و فاصله عاطفي با هم نوعان را فراهم آورد و تبعات زيادي براي جامعه داشته باشد.
به قلم: سارا زراقي- کارشناس اجتماعي
