چرا<انقلاب>شد ؟(۴)

 چرا<انقلاب>شد ؟(۴)

بخش چهارم از ۵ – علی رحیم پور سرشکه

●استبداد رای●

استبداد رای محمدرضا پهلوی
فرصت افزايش قيمت نفت و
افزايش درآمدهای کشور را
به تهديدی بزرگ تبديل کرد.
او که پس از کودتای28مرداد
حاکم و فرمانروای تماميت
خواه ايران شده بود،نتوانست تدبير درستی برای اقتصاد ايران بينديشد چرا که اصلا استبداد رای با تدبير سر سازگاری ندارد.
پهلوی دوم سوداهای خود را
با منافع و مصالح ملی ايرانيان،
يکی انگاشته بود.آبراهاميان و مهدوی در کتاب های«ايران بين دو انقلاب»و«سياست خارجی ايران در دوران پهلوی»به نکات بسيار دقيقی اشاره کرده اند.«ورود درآمدهای نفتی به عرصه اقتصاد بر زندگی شهرنشينان و افراد مرفه موقتا تأثير مثبتی گذاشت،اما روستاييان و مردم عادی از اينکه اين درآمد،نقشی در سفره های آنان نداشت ناراضی بودند.پول های نفتی بيشتر صرف واردات به ويژه سلاح های پيشرفته ای شد که برای کشورهای عضو ناتو نيز گران قيمت بود••••ايران در افزايش درآمدهای نفتی،ميلياردها دلار سلاح های جديد به آمريکا سفارش داد به ويژه پس از سفر نيکسون به ايران مبلغ 2/1 ميليارد دلار سفارش به آمريکا داد که تا آن زمان بزرگ ترين معامله سلاح به شمار می آمد که شامل 175فروند جت جنگنده و پانصد هليکوپتر و تعداد زيادی موشک های زمين به هوا بود».

•چهار ضلعی غلط•
شايد هيچگاه برای پهلوی دوم نيز قابل پذيرش نبود که وقتی پول نفت دهه پنجاه را خرج چـــهـار ضلعی قدرت خويش کند،باز هم دوام نياورد.
توسعه نامتوازن و درهم ريخته صنايع در کنار پروپاگاندای[تبلیغات]شديد فرهنگی و تقويت قوای نظامی با خريد تسليحات از ناتو و در نهايت واردات عجيب و پر حجم،چهار ضلعی بود که وهم قدرت بي نهايت را روز به روز بر ذهن و فکر محمدرضا پهلوی مستولی مي کرد.
درباره رشد غلط صنايع با دلارهای نفتی،کارشناسان زيادی سخن گفته اند.
ريشه های فروپاشی را،بايد در دهه چهل و انقلاب به اصطلاح«سفيد»محمدرضا پهلوی،جست و جو کرد.
در کتاب سقوط شاه در اين باره آمده است«پس از اصلاحات ارضی،اين عامل،يعنی واردات بی رويه کالاهای کشاورزی را می بايست مهم ترين عامل مهاجرت روستاييان به شهرها محسوب کرد؛بر اثر اين سياست ها،تعداد زيادی از کشاورزان بيکار شدند و برای ادامه حيات و معاش به شهرها هجوم آوردند».مشکلات پيش آمده در اين باره بسيار زياد بود.
به حدی که رژيم پهلوی در پايان
سال1355خورشيدي،سراسيمه و بهت زده به نتايج استبداد اقتصادی محمدرضا نگاه می کرد.

•در کتاب«اقتصاد ايران قبل و بعد از انقلاب اسلامی»آمده است:«توزيع نامتعادل درآمدها و هزينه نشدن دلار در توسعه زيرساخت های کشاورزی،و آبرسانی موجب شد همچنان تنها يک سوم زمين ها،قابل کشت بماند،زيرساخت های ديگر کشور نيز همچنان مغفول ماند؛در نتيجه سوء تغذيه در شهرها و روستاها مرتفع نشد،کمبود تخت های بيمارستانی،پرستارها و نرخ مرگ و مير نوزادان همچنان کشور را،آزار می داد•••با ازدياد درآمدهای نفت و بالا رفتن حجم نقدينگی،قيمت کالاهای وارداتی با تورم بالایی وارد بازار شد و عملا موجبات خنثی شدن افزايش دستمزدها را فراهم کرد.آسيب زدن واردات به توليد داخلی نيز سبب بيکاری کارگران شد.تنزل قيمت نفت در اواخر 1355خورشيدی،وضع را بحرانی تر کرد و فقر و حاشيه نشينی را،افزايش داد و در کنار بحران معيشتی و بهداشتی،مشکلات در قالب نارضايتی های اجتماعی،در کشور نمايان شد».

▶️علی رحیم پور سرشکه▶️
۲۱ بهمن ۱۴۰۳