اين گروه تروريستي در رسانههاي جمعي پر مخاطب داراي صفحاتي هست که به طور هدفمندي از آنها استفاده کرده و به ارايه تفکرات افراطي خود مي پردازد. به عنوان مثال آنها در توييتر و فيس بوک و اينستاگرام وتلگرام صفحاتي دارند که به پخش فيلم و عکس و ويدئوهايي از جنايات شنيع و سبوعانه خود مي پردازند.جالب اينجاست که آنها حتي به توليد نرم افزار هم دست زدند، اين نرم افزار قابليت نصب بر روي گوشيهاي همراه را دارد و اين امکان را به اعضاي آن گروه و اندک حاميان آن مي دهد تا در جريان آخرين اخبار و جنايات گروه تروريستي داعش قرار بگيرند.
در همان حال که آنها با پخش جنايات وحشيانه خود سعي در ایجاد ترس و وحشت در ميان مردم را دارند، هدف ديگري را نيز توامان دنبال مي کنند و آن فريب افکار عمومي از طريق ارايه تصويري مثبت از چهره خود است که در آن به پخش تصاويري از غذا دادن به حيوانات توسط اعضاي داعش و يا نشان دادن آنها در حال خوردن شکلات و امثال آن مي پردازند و يا با پخش چنين جملاتي توسط يکي از آنها که گفته بود: ” ما نيز مثل شما خانواده داريم، خواهر و برادر داريم، ما را مثل حيواناتي وحشي نشان ندهيد! ” سعي در ارايه تصويري مطلوب از خود را دارند تا هم زمان که مخاطب از آنها به واسطه سفاکيها و خون خواريهايشان مي ترسد ، آنها را دوست هم داشته باشد.داعش براي شرح فعاليتهاي خود در عراق سايتهاي مختلفي ايجاد کرده است.براي مثال براي هر استاني يک حساب کاربري در توييتر داير کرده و با ارايه پيامهاي خود از آنها به عنوان يک تريبون استفاده مي کند.
توئيتر را مي توان مهم ترين ابزار رسانهاي داعش دانست. جالب آن جا است که داعشيها در توئيتر ابتدا به زبان انگليسي و در حجمي بسيار کمتر از آن به زبان عربي اقدام به ارسال توئيتهاي خود ميکنند و البته هر حساب کاربري توئيتر که در خدمتشان است مدتي به ارسال اخبار ادامه داده و سپس به صورتي ناگهاني از کار ميافتد، در حالي که با پايان يافتن عمر يک حساب کاربري داعشي در توئيتر، يک حساب ديگر فعال ميشود.تحقيقات نشان داده که کاربران فعال گروه داعش، بيشتر با چندين نام کاربري تقريبا مشابه وارد توئيتر ميشوند و در صورت بسته شدن يکي از حسابهاي کاربري، بلافاصله حساب کاربري ديگري را فعال ميکنند.توئيتر اين امکان را دارد که اخبار را با سرعت بسيار زيادي منتشر کرده و نيز به تمامي رسانههاي خارجي دسترسي دارد. هم چنين با توجه به آن که مخاطبان داعش بيش تر آمريکاييها و انگليسيها هستند که در توئيتر بيش از ساير شبکههاي اجتماعي فعاليت دارند، توئيترشرايط مناسب تري را براي تروريستها فراهم آورده است.داعش هم چنين براي جذب نيروي بيشتر، يک بازي ويديويي ساخته که در آن بازي هدف بازي کننده، نابودي نيروهاي عراقي و آمريکايي است.در اين بازي، صداي اعضاي داعش شنيده ميشود که تکيه کلام شخصيتهاي آن فرياد الله اکبر است و همچنين، مخالفان خود را سلاخي ميکنند و سر مي برند! هم چنين مفاهيم به اصطلاح جهاد و ايثار در سراسر بازي، حاکم است!
داعشيها به تازگي يک نرم افزار موبايل با نام «فجر البشائر» توليد کردند. اين برنامه به زبان عربي بوده و قابليت نصب بر روي گوشيهاي هوشمند و سيستم عامل اندرويد، را دارد. اين نرم افزار به صورت خودکار کاربر را از آخرين اخبار مربوط به داعش آگاه مي کند. هم چنين با استفاده از آن، افراد مي توانند سيستم آنتي اسپم توئيتر را دور بزنند و امکان فرستادن انبوه اطلاعات را براي ديگر کاربران داشته باشند.
از جمله اهدافي که تروريستهاي تکفيري از حضور گسترده و حساب شده خود در فضاي مجازي دنبال مي کنند مي توان به موارد ذيل اشاره نمود :
– ايجاد رعب و وحشت در ميان مردم عادي و مخالفان خود
– تضعيف روحيه طرف مقابل به واسطه بزرگنمايي خود و پيروزيهايش
– تلقين شکست ناپذيري اين گروه (هيبت پوشالي)
– القاي اين مطلب که اين گروه، بازيگري تاثير گذار در معادلات منطقه و صحنه بين الملل است
– ارايه تصويري مثبت از خود به منظور فريب افکار عمومي و در راستاي جذب نيرو از کشورهاي مختلف
داعشيها عليرغم جمود فکري خود، علاقه بسياري به استفاده از شبکههاي اجتماعي و رسانه نشان داده اند. امواج مختلف فعاليتهاي رسانهاي داعش، در حالي است که بر پايه افکار آنها، استفاده از فناوري محدود است! براي مثال، بر پايه فتواي علماي آنها ديدن فيلمهاي سينمايي و سينما رفتن حرام است!.در عين حال، استفاده از رسانه را براي رسيدن به اهداف خود را واجب مي دانند! اگر فعاليتهاي گروهک داعش را با فعاليت ساير گروه هاي تروريستي مقايسه کنيم، خواهيم ديد که داعش بسيار بيش تر از گروه هاي مشابه پيشين، به رسانه و امکانات آن وابسته است. براي مثال فعاليتهاي گروه القاعده تنها به انتشار نوارهاي سخنراني در سايتهاي اينترنتي و يا مصاحبه با شبکههاي تلويزيوني خاص محدود ميشد؛ اما داعش از رسانهاي مختلف به صورت گستردهاي بهره مي برد و نيز از تکنيکها، جلوههاي ويژه تصويري، تصاوير با کيفيت بالا و تدوين حرفهاي به منظور تاثيرگذاري بيش تر بر افکار عمومي و جذب نيرو استفاده مي کند.اساسا،گروه تروریستی داعش با بودجه سه میلیارد دلاری مجموعه عظیمی از فعالیت های رسانه ای دراینترنت، فضاهای مجازی و…را مدیریت می کند.در این با«بازوهای هفتگانه وزارت اطلاع رسانی داعش»آشنا می شویم . داعش هفت بازوی رسانه ای دارد که با استفاده از آنها خشونت و ترور را در جهان ترویج می کند، این بازوها عبارتنداز؛شبکه های اجناد، الفرقان، الاعتصام، الحیات، مکاتب الولایات، رادیو البیان و پایگاه اینترنتی دابق.
این گروه همچنین بیش از 90 هزار صفحه از شبکه اجتماعی به ویژه صفحاتی در فیسبوک و توئیتر را به خود اختصاص داده است.داعش وزارت رسانه و اطلاع رسانی دارد که محمد العدنانی وزیر آن است. العدنانی با حکم ابوبکر البغدادی به این سمت منصوب شده است.هر یک از کانال های هفت گانه ای که نام برده شد ماموریت مشخصی دارند.تاکید بر دولت خلافت اسلامی و تبلیغ حمله به آمریکا و اروپا در آینده با شعار تسلط کامل بر جهان یکی از اهداف بازوهای رسانه ای داعش است.
بودجه داعش برای تامین هزینه کانال های تلویزیونی، شبکه های رادیویی، پایگاههای اینترنتی و نشریاتی که با بیش از 12 زبان دنیا فعالیت می کنند سه میلیارد دلار است. این سرمایه کلان با تسلط بر چاههای نفت عراق، ولیبی وغارت 480 میلیون دلار از بانک موصل و غارت 250 کیلو طلا از بانک موصل تهیه شده است.
تعداد ستیزه جویان داعش بیش از200 هزار نفر بر آورد می شود . این افراد در سوریه و عراق ولیبی پراکنده شده اند. داعش برای توسعه بازوهای رسانه ای خویش، میلیاردها دلار را به خرید فناوری های رسانه و دوربین های مدرن اختصاص داده است، داعش این تجهیزات را در ترکیه تهیه می کند.
ترکیه برای آنکه داعش به جدیدترین فناوری رسانه ای مجهز شود با این گروه همکاری می کند و نتیجه همین همکاری است که موجب شد تا تصویر و صدا در ویدیوهای داعش تا حدودی با فیلم های آمریکایی هالیوودی وبالیوودی هند برابری کند.
رسانه های داعش
1.استودیو «اجناد» اصلی ترین بازوی رسانه ای داعش است. در این استودیو سرودهای حماسی اعم از دینی و جهادی وتکفیری تهیه می شود. این استودیو به عالی ترین تکنولوژی ضبط صدا مجهز است. داعش برای راه اندازی این استودیو حدود یک میلیارد دلار هزینه کرده است.این گروه همچنین خود را به دوربین های پیشرفته ای مجهز نمود که بر روی خودروها یا هرچیز متحرک دیگری نصب می شود تا از عملیات میدانی عناصر داعش تصویر برداری کند.
2.داعش برای شبکه «الفرقان» ، به عنوان دومین بازوی رسانه ای خود حدود 200 میلیون دلار هزینه کرده است، این شبکه سالها قبل و با کمک القاعده راه اندازی شده بود اما پس از اعلام موجودیت دولت اسلامی عراق و شام، تحت مالکیت این گروه در آمد.
3.کانال «الاعتصام» سومین بازوی رسانه ای داعش، با 500 میلیون دلار بودجه ایجاد شده است. این شبکه تلویزیونی خبرنگاران متعددی در عراق و سوریه دارد که ماموریتشان تهیه اخبار صوتی و تصویری از درگیری های میدانی است.
4.شبکه الحیات چهارمین بازوی رسانه ای داعش است که با بودجه ای بیش از 500 میلیون دلار راه اندازی شده است. این شبکه به گفتگوهای تلویزیونی با سران داعش مثل البغدادی و العدنانی اختصاص دارد. شبکه الحیات مرکز اصلی مونتاژ ویدیوهایی است که از جنایات داعش تهیه می شود. ویدیوهایی که در این شبکه تهیه می شود عالی ترین کیفیت صدا و تصویر را دارد و در آنها از سرودهای حماسی و تاثیر گذار استفاده شده است. تولید ویدیوی سربریدن 21 قبطی مصری در شبکه الحیات انجام شده است.روند فعالیت شبکه الحیات را مجموعه ای از روانپزشکان، جامعه شناسان، فقها و متشرعین عضو داعش نظارت می کنند و غالبا تولیدات این شبکه با مجموعه ای از احادیث نبوی و آیات قرآنی همراه است زیرا هدف توجیه عملکرد داعش با سوء استفاده از آیات و احادیث است.
5.«مکاتب الولایات» پنجمین بازوی رسانه ای داعش است که با بودجه ای 200 میلیون دلاری ایجاد شده است. این شبکه مجموعه برنامه هایی را منتشر می کندکه مخاطب آنها ولایات(تعبیری از استان ها در دولت اسلامی مورد ادعای داعش) تحت امر داعش است.
6.رادیوی «البیان» ششمین بازوی تبلیغاتی داعش است که در موصل و الانبار در عراق، رقه در سوریه و همچنین در اینترنت پخش می شود. برای راه اندازی این شبکه رادیویی 100 میلیون دلار هزینه شده است. این رادیو به پخش قرآن و سرودهای حماسی- جهادی می پردازد.اما لابلای پخش قرآن و سرود خبرهایی نیز منتشر می کند تا بیشتر با احساسات مخاطبان بازی کند. به نظر می رسد مخاطب اصلی این رادیو ستیزه جویان داعش در میادین نبرد عراق و شام و ماموریت اصلی رادیو البیان روحیه دادن به این افراد است.
7.هفتمین و آخرین بازوی رسانه ای داعش پایگاه اینترنتی «دابق» است. این پایگاه اینترنتی به منزله هفته نامه اینترنتی و هم زمان پایگاه الکترونیکی روزانه عمل می کند. داعش برای پیشبرد اهدافش 500 میلیون دلار هزینه برای دابق اختصاص داده است.سران داعش این پایگاه اینترنتی را دابق خواندند؛زیرا بر این باورند که در حدیثی از پیامبر اکرم آمده است در منطقه «دابق» عراق نبردی میان مسلمانان و کفار رخ می دهد و پس از آن حضرت عیسی علیه السلام در دابق ظهور خواهد کرد ،و خوک را خواهد کشت( ممکن است مقصود کفار باشند) و به غرب هشدار خواهد داد. متونی که در دابق منتشر می شود با همین ایده و گمان است زیرا خطاب اصلی متون صوتی، تصویری و نوشتاری در دابق به جهان غرب است و به نوعی محل توزیع این هفته نامه را می توان آمریکا و اروپا دانست.این نشریه الکترونیکی به چهار زبان منتشر می شود و آنچه که در این پایگاه منتشر شد به 12 زبان دیگر نیز ترجمه می شود.
داعش از همه این رسانه ها برای خدمت به گروههایی بهره می برد که هر نه ماه یک بار در اردوگاههای داعش در عراق آموزش می بینند و فارغ التحصیل می شوند. گفته می شود در هر دوره از آموزش نه ماهه در این اردوگاهها، 2000 نفر اصول شریعت و علوم نظامی را می آموزند.
در کنار این بازوهای هفتگانه شبکه های رسانه ای و تبلیغی دیگری نیز در اختیار داعش است و این گروه از این شبکه ها و پایگاهها برای ترویج اندیشه های تندروانه خود بهره می برد.صفحات وابسته به داعش در شبکه های اجتماعی چون فیسبوک و توئیتر که تعداد آن تا بیش از 90 هزار صفحه گزارش می شود مجموعه عظیمی از این نوع رسانه هاست که زیر نظر هواداران داعش در کشورهای مختلف و داوطلبانی از میان سازمان مرکزی داعش در سوریه و عراق اداره می شوند.
مدیریت کنندگان این صفحات بر این عقیده اند که آنچه داعش انجام می دهد طرحی جهانی برای یاری رساندن به دین اسلام و تاسیس خلافت اسلامی است.هر فردی که در این شبکه های اجتماعی و پایگاههای اینترنتی فعال است در یک شبانه روز حدود 12 ساعت از وقت خود را در برابر صفحات رایانه می گذراند تا بیانیه ها و اخبار داعش را منتشر و هم زمان اخبار و گزارش های مرتبط با داعش را در رسانه ها و مطبوعات مختلف جهان رصد کند و در صورت لزوم به آنان پاسخ دهد.
بخشی از فعالیت رسانه های الکترونیکی داعش پاسخ به واکنش هایی است که علیه ویدیوهای منتشر شده از داعش بیان می شود.بسیاری از کسانی که در این شبکه ها فعالند از اتباع تونس، لیبی ،قطر،سودان، انگلیس، آلمان، الجزایر، نیجریه، سومالی و چاد هستند. علاوه بر این افراد که در بخش رسانه ای داعش فعالند، 200 هزار ستیزه جوی داعش نیز در عراق و شام فعالیت می کنند اما ماموریتشان فقط جنگیدن است.به این آمار باید 500 سرکرده داعش را اضافه کرد که غالبا در عراق و بخشی نیز در سوریه مستقر هستند.
مسعودمرادپورگیلده (دانشجوی دکترای علوم سیاسی)
پایگاه خبری و تحلیلی همای خبر پایگاه خبری و تحلیلی همای خبر|پایگاه خبری و تحلیلی همای گیلان|پایگاه خبری و تحلیلی استان گیلان|اخبار گیلان| اخبار روز گیلان | خبرهای گیلان| با اخبار گیلان همراه شوید|
