نگاهى به تاريخچه بانكدارى در ايران وجهان/ سحر عامرى

اختصاصی همای گیلان:  اين مقاله در دو بخش تنظىم شده است ،در بخش اول به پيشينه بانكدارى در جهان پرداخته ايم و بخش دوم به تاريخچه بانكدارى در ايران اختصاص داده شده است.
قديمى ترين اطلاعات در باره بانك و معاملات بانكى به قوانين حمورابى باز مى گردد،در ان قانون پيرامون اعطاى وام ،قبول سپرده هاى تجارى و دستور هايى براى سرمايه گذارى البته به شكل ابتدايى و بدوى بيان شده است.
در يونان باستان نيز ،معابد در كنار تجار به صرافى پرداخته و با دريافت سپرده از مردم ،به افراد نيازمند و متقاضى وام مى پرداختند.
در ايران باستان نيز اتشكده ها ، علاوه بر نقش نمادين مذهبى ،در راستاى رفع نيازهاى مالى افراد مستحق تلاش هايى انجام مى دادند.
بانكدارى در كشور هاى اسپانيا با تاسيس بانك بارسلونا در١٤٠١ م ،هلند بابانك امستردام در١٦٠٩ م و انگلستان در ١٦٩٤ تداوم يافت ، اما محدوديت فعاليت اين بانك ها متنوع وعميق نبود ،شايد از يكسو تسلط فراوان و عميق كليسا در كشور هاى غربى و تحريم ربا در تفكر دينى مسيحيت مانعى جدى براى فعاليت هاى بانكدارى بشمار مى رفت و ازسوى ديگر فعاليت براى يهوديان را بيشتر فراهم مى كرد .
بعد از انقلاب صنعتى و رنسانس (١٦٠٠-١٤٥٣ م ) و تضعيف نقش كليسا در غرب و رشد سكولاريسم و فردى شدن دين ، نخستين بانك مدرن و جديد خصوصى در فرانسه در ١٧١٦ م شكل گرفت ،عمده فعاليت هاى اين بانك عبارت بودند از : اخذ سپرده هاى مردم ،اعطاى وام و هم چنين انتشار اسكناس ، همين امر – انتشار اسكناس فراوان توسط بانك فرانسه – و عدم استطاعت بانك در پرداخت ديون ،به ورشكستگى ان در ١٧٢٠ منجر شد و بعد ها با ايجاد مكانيزم لازم ،جلوى تكرار اين حادثه وحوادث مشابه ، با تاسيس بانك نشر اسكناس ( بانك مركزى )
گرفته شد و متعاقب ان قانون نظارت مستقيم ومستمر از سوى بانك مركزى بر ساير بانك ها اعمال شده است ،
در واقع اصول سه گانه حاكم بر عمليات بانكى را مى توان چنين بر شمرد
١ . اصل تمركز بانكى
٢ . اصل تخصص بانكى
٣ . اصل نظارت بانكى

/ سحر عامرى
دانشجوى كارشناسى ارشد حسابدارى