پنجشنبه سیاه /محمدعباسی کارشناس ارشد مهندسی ومدیریت ساخت (تخصص: بازسازی پس از سانحه)

اختصاصی همای گیلان:بسياري از پروژه‌هایی که فرض مي‌شود تحت کنترل هستند، با ريسک به عنوان رخدادي شناخته‌نشده روبرو گرديده و کوشش مي‌کنند آن را کنترل کنند.

صبح روزپنجشنبه مورخ 30/10/95 برج دهه چهل تهران دچارحریق شد، که درنوع خود فاجعه ای منحصر به فرداست. شواهدحاکی ازاین است که بی توجهی مجموعه پلاسکوبه اخطارهای متوالی سازمان آتش نشانی تهران ودلایل فیزیکی دیگرسبب فاجعه ای با این وسعت شده که موجببه شهادت رسیدن تعدادکثیری از قهرمانان مجموعه آتش نشانی تهران گردید.متاسفانه عدم تمرکزبرکاهش ریسک سوانح سبب بروزچنین ضایعات غیر قابل جبرانی می گردد. بسياري از پروژه‌ها که فرض مي‌شود تحت کنترل هستند، با ريسک به عنوان رخدادي شناخته‌نشده روبرو گرديده و کوشش مي‌کنند آن را کنترل کنند. اکثر پروژه‌ها چنين رخدادهايي را به خوبي از سر رد مي‌کنندولي با يک تلاش جامع مديريت ريسک، رويدادهاي ريسک قبل از وقوع، شناسايي و کنترل مي‌گردند و يا برنامه‌اي تهيه مي‌شود که در زمان وقوع اين رويدادها با آنها مقابله کند .با درنظر گرفتن اين مفاهيم پايه‌اي، امکان مقابله با ريسک به وجود مي‌آيد، لذا ابتدا بايد نسبت به شناسايي ريسک‌هاي محتمل پروژه اقدام کرد. موارد زیر اگرچه درمجموعه پلاسکو کاملا مشهود بود، ولی برخورد قاطعی با آن صورت نپذیرفت که بسی جای تاسف است.
– ضعف در برنامه ریزی و عدم برخوردجدی جهت تعطیلی پاساژپلاسکو
– تداوم کسب وکاردرسازه ای باخطربالا
– عدم تامین ادوات اطفای حریق مناسب درمجموعه
– عدم بازسازی و مقاوم سازی مناسب در سازه و مواردی از این دست که سبب بروزاین فاجعه شده است.
باتوجه به ضرورت پیگیری درموارد این چنینی، اصولی به شرح زیرجهت برخوردباسوانح، لازم به نظر می رسد:
اصل 1: بهبود درطراحی و مقاوم سازی سازه (انعطاف پذیری فیزیکی دربرابر مخاطرات طبیعی وغیر طبیعی)
اصل 2: برنامه ریزی مناسب برای تعریف کاربری اراضی
اصل 3: حمایت روانی جهت بازیابی جامعه حادثه دیده
اصل 4: حمایت معیشتی از جامعه حادثه دیده
اصل 5: قانون ومقررات (استفاده ازقانون به صورت صحیح جهت احیای حقوق جامعه حادثه دید، نظیربیمه و…)
اصل 6: نظارت وارزیابی عملیات بازسازی وبازیابی جهت پایداری وبهبوددرمدیریت بحران های آینده
درپایان یادآوری می گرددکه استراتژی بازسازی بهتر، یک مفهوم کلیدی دربهبود وبازسازی پس از سوانح است که مبنای آن مهندسی ساخت پس ازوقایع درکوتاه ترین زمان و بادرنظر گرفتن انعطاف پذیری لازم دربلایای آینده است. لازم به ذکر است، بررسی وکنترل سازه هانسبت به تخریب کلی آنها هزینه نبوده و قاطعیت دربرخورد بامجموعه هایی نظیرپاساژ علا الدین نیز موردانتظاراست.