اختصاصی همای گیلان: پول مانند شمشیر است،در دست انسان منصف وسیله اى براى احقاق حق و استقرار عدالت _ مانند ذوالفقار امام على (ع) _ و در دست زنگى مست ، عامل تخریب ، ویرانى و قتل .
ضرب المثل معروفى مى گوید: ” انسان اشرف مخلوقات است و پول اشرف مخلوقات انسان.” پول از یک سو مى تواند سفره ى کلبه بى رونق ولى مصفا را رونق بخشد و از سوى دیگر، عاملى براى بدبختى به شمار رود ،مثلا : درتهیه و توزیع مواد مخدر و سلاح هاى میکروبى و شیمیایى مورد استفاده قرار گیرد.
از نظر تاریخى ، پیدایش پول به هزاره چهارم قبل از میلاد و به منطقه خاورمیانه ، باز مى گردد ، قبل از این اختراع بزرگ دادوستد مردم از طریق مبادله کالا به کالا و خدمات (پایاپا) انجام مى شد ، این تبادل دشوارى هایى داشت ، از جمله:
۱. صاحب جنس باید در خواست و خواهان جنس خود را مى یافت.
۲. او مى بایست کالایى را که طرف مقابل عرضه مى کرد ، به طور اجتناب ناپذیر مى پذیرفت.
۳. در صورت توافق ، مکانیزم ثابت و دقیقى براى اطمینان بخشى سنجش دو کالا وجود نداشت.
از این روى ، به تدریج کالا هایى که مشترى و طرفدار بیشترى داشت ، در هر جامعه معیار سنجش و مبادله به شمار رفت ، این معیار در هر کشور ، مبتنى بر مقتضیات خاص ان کشور بود ، در هندوستان صدف ، در ایران غلات ، در تبت چاى ، در روسیه پوست سمور و در حوالى مدیترانه گوسفند معیار قرار گرفتند.
با گذشت زمان ، تلاش شد تا واحد ارزش و معیار را بر عنصرى تمرکز دهند که باداشتن حجم کم ، ارزش فراوانى داشته باشد ، پس فلز مورد توجه قرار گرفت ، از این نظر مى توان تحلیل ادام اسمیت را پذیرفت که : پول را نه قدرت دولت و نه اراده ملت که ، غریزه نیاز همگانى بوجود اورده است. از انجا که مردم بدوى به علت شفافیت طلا و نقره ، از ان ها به عنوان زینت الات استفاده مى کردند ، به تدریج و در گام اول : دولت ها به ضرب سکه با وزن و عناوین مشخص اقدام کردند ، اولین ضرب سکه در ایران ، به دوران داریوش هخامنشى باز مى گردد که دریک ( ذریک ) نامیده مى شد.
تا اوایل قرن بیستم میلادى براى پول سه وظیفه در نظر مى گرفتند :
۱. وسیله مبادله
۲. معیار ارزش
۳. ذخیره ارزش
گام دوم براى تعیین پول ، چاپ و انتشار پول کاغذى ( اسکناس ) بود ، پالمسراخ ، بانکدار سوئدى و موسس بانک استکهلم اولین کسى بود که اسکناس را انتشار داد و ان را به جاى قبوض سپرده به جریان انداخت شیوه ایى که هم چنان رواج دارد.
سومین گام پول تحریرى است ، موجودى هاى افراد در حساب هاى جارى که موجودى خود را به صورت سپرده نزد بانک ها به امانت مى گذارند ، هر موقع تمایل داشته باشند مى توانند با صدور چک از موجودى خود در معاملات استفاده کنند ، در واقع موجودى ان ها حکم پول و وسیله مبادله دارد ، استفاده از چک به اوایل قرن نوزدهم میلادى برمى گردد که در اغاز استفاده از ان بسیار محدود بود و به واسطه مزایاى فراوان کاربرى وسیع یافته است ، در امریکا بیش از ۸۳٪ ، در انگلستان حدود ۷۸٪ ودر فرانسه ۷۵٪ فعالیت هاى مالى و پولى از طریق چک انجام مى شود.
امروزه کارت هاى اعتبارى هم نقشى مهم در ساختار جابجایى و انتقال سپرده هاى مالى بر عهده دارند که به نظر مى رسد با گذشت زمان نقش این کارت ها ، بیشتر نیز خواهد شد.
سحر عامرى، دانشجوى کارشناسى ارشد حسابدارى