نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات در روستاها / مهندس حسین جمالی ، کارشناس ارشدمدیریت فناوری اطلاعات وارتباطات

اختصاصی همای گیلان: فناوري اطلاعات و ارتباطات، تکنولوژي هزاره جديد مي‌باشد که باعث کم کردن زمان انجام محاسبات، دقيق تر شدن پردازش داده‌ها، تبادل اطلاعات آسان و کم کردن هزينه دادوستد شده است.
آينده نگري ايران…

دستاوردهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات زماني حداکثر تأثيرگذاري را در زندگي بشر خواهد داشت که بتواند در تمام زمينه‌ها و در ميان تمام اقشار جامعه رسوخ کند.
متأسفانه دنيايي که در آن زندگي مي‌کنيم دچار مشکلي بنام شکاف ديجيتالي مي‌باشد. اين شکاف، بخصوص در سطح جامعه روستائي چشمگيرتر است.
در حال حاضربیشترین جمعيت ميلياردي جهان در روستاها و نقاط دور افتاده کشورهاي در حال توسعه زندگي مي‌کنند (جمعیت کل جهان) که درصد کمي از آنها به امکانات ارتباطاتي و اطلاعاتي مناسب دسترسي دارند.

اين در حالي است که تحليل گران جهاني عقيده دارند در بحث جهاني سازي، توسعه ICT روستايي نقش اساسي در پيشرفت کشورهاي در حال توسعه خواهد داشت.

کشورهاي هند، مغولستان، چين، سنگاپور و شيلي توسعه ICT روستايي را طي برنامه‌هاي دولتي توسط ارگانهاي خاص و بخش خصوصي دنبال کرده‌اند و در اين کشورها، امروزه دسترسي روستاها به اينترنت کاملاً جا افتاده است و در حال حاضر نيز استفاده از آن، همراه با توسعه ICT ادامه دارد.

شايد اين تصور وجود داشته باشد که ICT براي روستاهاي ايران زود است و بايد توسعه تلفن و بالا بردن کيفيت دسترسي آنرا در اولويت قرار داد.

اما واقعيت آن است که براي بهبود وضع روستاهاي ايران با توجه به پراکندگي جغرافيايي و دوري بعضي از روستاها از شهرها و محروميتهاي مختلفي که در آنها وجود دارد توسعه ICT در اولويت مي‌باشد.

با توجه به اينکه بخشي از روستاهاي کم جمعيت ايران هنوز دسترسي درستي به تلفن ثابت ندارند.

توسعه ICT روستايي در ايران بايد با شتاب مضاعفي صورت گيرد تا استفاده مناسب از ظرفيت‌هاي ICT در بخش روستا انجام پذيرد و روستاها بتوانند تبادل اطلاعاتي لازم با ساير مراکز را داشته باشند و بستر توسعه در آنها فراهم شود.

رويکردهاي متفاوت به توسعه ICT روستايي

کمک رساني به مسئولان محلي براي تصميم گيري‌هاي مناسب توسعه و بهينه سازي خدمات رساني به روستائيان

اطلاع رساني به روستائيان و شرکت دادن آنها در تصميم گيري‌ها

رويکردها مي‌تواند خدمات رساني، حاکميت دولت و بهينه سازي خدمت دولتي، نشر عدالت در توزيع اطلاعات و بالا بردن سطح فرهنگي روستائيان از طريق ارتباط و تعامل بيشتر روستائيان با ساير نقاط کشور و جهان باشد.
در قسمت بعدي به بعضي از مزاياي رويکردهاي مطرح شده پرداخته مي‌شود.

نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات در روستاها
توسعه ICT در روستاها با برنامه چهارم توسعه کشور آعاز‌شده نياز است در اين برنامه و برنامه‌ريزيهاي مناسب ديگري که در اين زمينه صورت خواهد گرفت، بتوان در يک فرصت زماني مشخص، فاصله عميق ديجيتالي بين شهر و روستا از يک سوي و بين روستا و جهان اطلاعات از سويي ديگر را کاهش داد.

درصورتيکه تاخير بيشتري در اين زمينه صورت گيرد و به توسعه ICT در روستاها توجه جدي نشود مشکلاتي براي روستاها بوجود خواهد آمد که شايد جبران آن آسان نباشد. عوارض عدم گسترش ICT در روستاهاي بسيار زياد مي‌باشند که در ذيل به چند مورد پرداخته شده است.

افزايش مهاجرت روستائيان:

مبارزه با مهاجرت روستائيان به شهرها، ادامه دارد و راهکارهاي گذشته سودمند نبوده است. در صورتيکه اقدامي اساسي صورت نگيرد، اين روند ادامه پيدا خواهد کرد و صنعت کشاورزي و دامداري دچار مشکل اساسي خواهد شد.

در بسياري از نمونه‌هاي بررسي شده در جهان ديده مي‌شود که آشنايي جوانان مستعد روستايي با ICT توانسته است نيروهاي خبره‌اي تحويل جامعه و ارگانهاي مختلف بدهد و همچنين فرصت‌هاي شغلي متفاوتي در شبکه‌هاي مختلف مطرح گردد که روستائيان بهره‌مند شوند. اصولاً ICT به عنوان يک ابزار مهم تمرکز زدائي در جوامع در حال توسعه توسط UNDP مطرح شده است.

تخريب منابع طبيعي:

امروزه بهره‌برداري بي‌برنامه از منابع طبيعي باعث شده است در بسياري از مناطق کشور (مثل شمال ايران) با بحرانهاي مختلفي مواجه شويم.

کاهش درآمدهاي گردشگري:

جهانگرداني که از ايران ديدن مي‌کنند اطلاع درست و سازمان‌ يافته‌اي از آثار گرانقدري که در مناطق دور افتاده کشور موجود مي‌باشد ندارند.

ايران به عنوان يک کشور در حال توسعه که جمعيت روستايي آن رو به کاهش و جمعيت شهري آن رو به افزايش است، شديدا به توسعه ICT در روستا‌ها و مناطق دور دست نياز دارد.
اگرچه قدمهاي ابتدايي توسط بعضي وزارتخانه‌ها و سازمانهايي که نوعا با روستاها ارتباط دارند در دست اقدام است، اما هنوزاکثریت وزارتخانه ها وادارات زیرمجمع آنان عزم و اراده لازم براي توسعه سريع و منطقي ICT در روستاها ديده نمي‌شود.

در اين مسير با توجه به تجربيات کشورهاي همطراز ايران، گامهاي اوليه هدايتي و سرمايه‌گذاري زيرساخت حتماً بايد توسط دولت انجام شود. سپس با تقويت بخش خصوصي زمينه توسعه بيشتر فراهم گردد.

بنابراين نقش ICT در توسعه اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي در روستاها مي‌تواند اهميت بسيار زيادي در شکوفايي ورونق جامعه و ارتقاء موقعيت روستائيان داشته باشد.

اجراي عدالت اجتماعي در عصر حاضر بدون استفاده از تکنولوژي امکان پذير نمي‌باشد. خوشبختانه اين تکنولوژي اگر بدرستي و با سياست مناسبي دنبال و اجرا شود مي‌تواند بسيار کم هزينه‌تر از روشهاي سنتي معمول فعلي باشد.

اميد است دولت با همفکري صاحبنظران و استفاده از تجربيات جهاني و عظم و اراده ملي توسعه ICT را در جهت آباداني و رفاه و آسايش مردم روستاها در برنامه چهارم جزء اولويتها قرارگرفته انجام دهد.

اميد است همايش کاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات روستاها که قرار است در دانشگاهها علم و صنعت ايران با همکاري نهادهاي وابسته به روستاهابه طورمدام انجام شود زمينه علمي لازم را فراهم نمايد تا روستائيان عزيز ما نيز بتوانند همراه با ساير جهانيان از امکانات خوب ICT استفاده نمايند.

دراینجاجاداردبیان شودکه درحال حاضردفاتری که فعال هستندکارایی انچنانی ندارن وادارات مربوطه واگذارکننده خدمات هنوزدرشک وتردیدند.

دراینده نزدیک بامطالعه دقیق وچارت علمی راه وروشهای واگذاری وتامین بوجه وسازماندهی به اطلاع ومنتشرخواهدشد.

/مهندس حسین جمالی

با کانال تلگرام همای خبر همراه باشید