كاريكلماتور نثري موجز ومتفكرانه / دكتر محمدتقي يونسي رستمي

اختصاصی همای گیلان: امروزه نوشته هاي كوتاه و مينيمال نظير هايكو و كاريكلماتور با پيشرفت هاي تكنيكي و تكنولوژي جهان تناسب ،قرابت و در نتيجه طرفدار بيشتري دارند .كاريكلماتور نثر موجري است كه در ان كاريكاتور و كلمه ها باهم درمي اميزند ، اين واژه اولين بار در ٢١خرداد ١٣٤٦ش توسط احمد شاملو سردبير مجله خوشه استعمال شد ،شاملو نوشته هاي كوتاه پرويز شاپور -همسر فروغ فرخزاد -را كه در مجله خوشه منتشر مي كرد ،كاريكلماتور ناميد .

شاملو كاريكلماتور را از جمع تركيب سه بخش كاري ،كلمات و ور وضع كرد ومقصودش اين بود كه :كاري كه كاريكاتوريست در نقاشي مي كند ،شاپور در حوزه زبان انجام مي دهد .از ويژگي هاي اين گونه نثري مي توان به :بازي زباني ،تصويرسازي ،بهره گيري از عناصر روزمره زندگي ،نازك انديشي ونگاه انتقادي وطنز اميز اشاره كرد .زباني كه مخاطب را به لبخند ودر عين حال به ابهام ،پرسش وتأمل وا مي دارد .در كاريكلماتور وجه شنيداري برجسته نيست ،بلكه نويسنده مي كوشد تا مفاهيم ذهني را عيني وفهم پذير سازد.

شاپور با نكته سنجي مؤلفه هاي تفكر اميز ،انتقادي و گاه شاعرانه را در هشت مجموعه مستقل كاريكلماتور خود وارد ساخت .نمونه هايي از كاريكلماتورهاي اوعبارتند از :
-به عقيده گيوتين سر،آدم زيادي است .
-وقتي عكس گل محمدي در اب افتاد،ماهي ها صلوات فرستادند.
-تاريخ مصرف موش و ماهي را گربه تعيين مي كند.
-گربه بيش از ديگران در فكر ازادي پرنده محبوس است .

/دكتر محمدتقي يونسي رستمي